"Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và của chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng"(1) . Vì vậy, xây dựng được đội ngũ cán bộ, công chức vững mạnh, có trách nhiệm và thực hiện hiệu quả công việc sẽ mang một ý nghĩa hết sức quan trọng, tác động to lớn đến sự thịnh, suy, yếu kém hay phát triển của đất nước.

1. Hiệu quả thực hiện công việc của đội ngũ cán bộ công chức hiện nay - vấn đề và thực trạng.

Trong giai đoạn hiện nay, nhìn chung đội ngũ cán bộ công chức ở nước ta đã có những bước tiến rõ rệt, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với mục tiêu lý tưởng của Đảng, có trình độ không ngừng được nâng cao…Song như Đại hội lần thứ XI của Đảng đã khẳng định: “chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới của đất nước... Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống trong bộ phận không nhỏ cán bộ, Đảng viên và tình trạng tham nhũng, lãng phí quan liêu, chưa được ngăn chặn, đẩy lùi mà còn tiếp tục diễn biến phức tạp.” (2). Trong đó, một biểu hiện nói lên thực trạng này, đó chính là hiệu quả thực hiện công việc của đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay, mà như một nhà lãnh đạo trong bộ máy nhà nước ta đã từng khẳng định: “trong các cơ quan nhà nước, chỉ có 1/3 người làm được việc, 1/3 không làm được việc, còn lại là 1/3 vừa làm vừa phát ngôn linh tinh”(3) . Điều khẳng định này là hoàn toàn có cơ sở, bởi lẽ nếu nhìn vào toàn cảnh bức tranh tiến độ thực hiện công việc của đội ngũ cán bộ công chức hiện nay, hay nếu chúng ta chịu khó tiếp cận cơ sở thực tế thông qua kênh phản ánh của người dân khi họ được đội ngũ cán bộ, công chức này giải quyết công việc, nhất là ở các lĩnh vực như: thực hiện chế độ, chính sách, giải quyết khiếu kiện, khiếu nại, lĩnh vực đất đai, giải tỏa đến bù... -  là những lĩnh vực gắn với lợi ích lớn của người dân, thì sẽ dễ dàng nhận thấy vẫn còn đó một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức chưa có trách nhiệm cao trong thực hiện nhiệm vụ, làm việc theo kiểu quan liêu, hách dịch, hành chính hóa, gây nhũng nhiễu, phiền hà cho nhân dân. Cũng có không ít cán bộ, công chức đến cơ quan chỉ để đọc báo, uống trà, vào mạng xem tin tức, làm việc theo kiểu đối phó, tác phong chậm chạp, thái độ thờ ơ, thường xuyên chơi games, làm việc riêng, hay đi trể, về sớm, ngại tiếp xúc cơ sở thực tế, bảo thủ, chậm đổi mới phương thức làm việc..v.v. gây lãng phí thời gian, tiển bạc của nhân dân, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của cán bộ, công chức nói chung, làm suy giảm hiệu lực bộ máy nhà nước, thậm chí ở nhiều nơi cũng vì thế mà các chủ trương, đường lối, chính sách đúng đắn của Đảng và nhà nước ta không thể đến được với cuộc sống của nhân dân.

2. Một số giải pháp để nâng cao hiệu quả thực hiệu công việc cho đội ngũ cán bộ công chức hiện nay

Để khắc phục những hạn chế trên, trong thời gian qua Chính phủ đã ban hành và thông qua nhiều chương trình hành động nhằm xây dựng, nâng cao chất lượng cán bộ, công chức theo hướng từng bước chuyên nghiệp, hiện đại, có phẩm chất, đạo đức, có đủ năng lực, tận tụy phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân, đáp ứng với yêu cầu của nền công vụ trong giai đoạn mới. Thế nhưng, trước những sự biến đổi trên nhiều mặt của nước ta hiện nay, nhất là sự ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường, bên cạnh những tác động tích cực vẫn có không ít những yếu tố tiêu cực, dẫn đến sự phân hóa phức tạp về nhu cầu, lợi ích của con người, tác động đến tất cả mọi thành phần xã hội, trong đó có đội ngũ cán bộ, công chức. Vì vậy, theo tác giả, để góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện công việc cho đội ngũ cán bộ, công chức trong giai đoạn hiện nay cần tập trung vào các giải pháp sau:

Thứ nhất cần tăng cường công tác giáo dục chính trị, đạo đức, lý tưởng cách mạng cho mỗi cán bộ, công chức, để họ có sự nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò và trách nhiệm của mình đối với nhân dân, đất nước.
Đó là việc giáo dục một cách thường xuyên cho đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay tinh thần yêu nước, nhận thức đúng đắn và kiên định thực hiện lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, phai nhạt lý tưởng; không nói trái, làm sai với quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Giúp cho họ biết xây dựng và nêu cao ý thức trách nhiệm phục vụ nhân dân bằng những việc làm thiết thực hàng ngày, chống thói quan liêu, mệnh lệnh hách dịch, hành dân. Giáo dục cho họ tinh thần cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, biết coi trọng chất lượng, hiệu quả công việc; chống lười biếng, lãng phí, phô trương hình thức... Có như vậy mới xây dựng được một đội ngũ cán bộ có đủ tư cách đạo đức cách mạng, biết: "Giữ vững lập trường. Tận trung với nước, tận hiếu với dân." đáp ứng giải quyết kịp thời, hiệu quả công việc thõa mãn các yêu cầu và nguyện vọng chính đáng của nhân dân, hình thành trong họ được tính tích cực lao động, nhiệt tình với công việc, thậm chí sẵn sàng hy sinh quyền lợi của bản thân để phục vụ nhân dân, đất nước như tấm gương của nhiều nhà cách mạng kiên trung của dân tộc ta trong các thời kỳ lịch sử cách mạng dân tộc đã minh chứng.

Thứ hai, trên cơ sở hiểu và đánh giá đúng cán bộ, công chức, tạo dựng cho họ môi trường và động lực làm việc lành mạnh, hiệu quả.
Nguồn gốc xuất phát của mỗi người cán bộ, công chức đều từ nhân dân, ở trong nhân dân mà ra, nhưng họ lại có nhiệm vụ quản lý và phục vụ nhân dân. Người cán bộ, công chức là đầy tớ nhân dân trong thời ký đổi mới nên cũng sẽ có nhiều vấn đề phát sinh so với người cán bộ trong thời chiến, đó là đối tượng họ quản lý, phục vụ, đó là sự chi phối của cơ chế thi trường, bối cảnh toàn cầu hoá…. Vì vậy phải hiểu được người cán bộ, công chức có gì, cần gì để đánh giá đúng và sử dụng hiệu quả. Một người cán bộ, công chức không thể tốt khi đạo đức, và năng lực họ kém hơn so với nhân dân - đối tượng mà họ phục vụ. Công việc họ đảm nhiệm là công vụ nên tất yếu không cho phép nãy sinh tư lợi trong quá trình họ làm việc. Xuất phát từ những vấn đề đó, công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ, công chức, giúp họ có đủ trình độ chuyên môn, nghiệp vụ phải được coi trọng hơn, phải từng bước được nâng lên theo yêu cầu của xã hội. Đặc biệt, cần quan tâm đến công tác giáo dục các kỹ năng mềm như: kỹ năng sắp xếp thời gian, kỹ năng bố trí và quản lý công việc, kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống … Thiết nghĩ, đây sẽ là “cú hích” quan trọng để hỗ trợ người cán bộ, công chức có đủ bản lĩnh để yên tâm công tác, phát huy hết khả năng và ra sức cống hiến cho công việc.

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng: bên cạnh nhu cầu vật chất, thì nhu cầu tinh thần, nhu cầu được khẳng định mình, được tổ chức nhìn nhận đánh giá đúng cũng sẽ là những động lực lớn, lâu dài ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc của một cá nhân. Do đó, bên cạnh việc cải thiện điều kiện làm việc theo hướng hiện đại về cơ sở vật chất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào nền công vụ, có các chính sách, chế độ phù hợp..., cũng cần phải thiết lập được môi trường làm việc thân thiện trong các quan hệ: cấp trên - cấp dưới, quan hệ đồng nghiệp, trong cơ chế phối hợp giữa các đơn vị của cơ quan. Hơn nữa, như lời của Đặng Tiểu Bình, một trong những nhà lãnh đạo nỗi tiếng của Trung Quốc đã khẳng định: “những cán bộ đặc biệt xuất sắc, cần cho họ bậc thang tương đối dễ dàng hơn để cho họ lên một cách vượt cấp”(4). Do đó, cũng cần phải chú trọng đến đến việc phát hiện, thu hút, bồi dưỡng, trọng dụng và đãi ngộ đối với cán bộ, công chức trẻ có tài năng, nên trao quyền và trao trách nhiệm cho các đối tượng này, vì họ thường là những người cán bộ, công chức có nhiều lợi thế và tâm huyết, có sự nhiệt tình của tuổi trẻ để tạo nên những bức phá trong công việc.

Thứ ba, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với cán bộ, công chức. 
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy rằng: “Chín phần mười khuyết điểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra”(5). Môi trường làm việc của người cán bộ công chức, hằng ngày gắn liền với quyền lực và các công cụ chuyên chế, cho nên nếu không được kiểm tra giám sát sẽ dễ dẫn đến quyền lực bị lạm dụng, công cụ chuyên chế không được sử dụng đúng mục đich... gây ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân vào chế độ xã hội. Nguy cơ này càng dễ dàng xãy ra trong cơ chế thị trường nơi đồng tiền có nhiều sự chi phối.  Vì vậy, có thể xem công tác kiểm tra, giám sát đối với cán bộ, công chức là khâu có tính quyết định trong việc giữ gìn sự trong sạch của bộ máy tổ chức. Nhưng nếu kiểm tra giám sát theo kiểu tạo điều kiện cho nhau để hoàn thành nhiệm vụ thì càng kiểm tra, càng giám sát càng phát sinh tiêu cực, hiệu quả càng thấp kém. Vì vậy, để tăng cường công tác này, ngoài các cơ quan chức năng chuyên môn, không thể tách rời vai trò của quần chúng nhân dân. Cán bộ, công chức là người trực tiếp phục vụ người dân nên để đánh giá đúng cán bộ công chức, nhất thiết phải thông qua mức độ hài lòng của người dân, phải dựa vào nhân dân để phát hiện, giám sát và kiểm tra cán bộ, công chức.

Thứ tư, cần có cơ chế ràng buộc người cán bộ, công chức gần dân, hiểu dân để phục vụ nhân dân.    
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, mọi hoạt động cách mạng phải lấy dân làm gốc. "Chính những ý kiến, nguyện vọng và sáng kiến của nhân dân là nguồn gốc hình thành đường lối đổi mới của Đảng. Cũng do nhân dân hưởng ứng đường lối đổi mới, dũng cảm phấn đấu, vượt qua biết bao khó khăn thử thách mà công cuộc đổi mới đạt được những thành tựu hôm nay" (6)

So với nhân dân, đội ngũ cán bộ, công chức chỉ chiếm một bộ phận nhỏ nên nếu không có nhân dân giúp sức thì sẽ không thể hoàn thành được nhiệm vụ. Đồng thời, xa rời quần chúng nhân dân sẽ dẫn đến làm cho người cán bộ, công chức mắc vào bệnh hẹp hòi mà như chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Nhiều thứ bệnh như chủ nghĩa địa phương, chủ nghĩa bản vị, chủ nghĩa cá nhân, khuynh hướng tham danh vọng, tham địa vị, dìm người giỏi, bệnh hủ hoá, v.v.. đều do bệnh hẹp hòi mà ra" (7) Do vậy, cần thiết phải tạo ra cơ chế để người cán bộ, công chức thường xuyên tiếp xúc và liên lạc với quần chúng nhân dân, thông qua các hình thức như tăng phần khối lượng công việc gắn với thực tế cơ sở, gắn kết việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức với các hoạt động và phong trào cách mạng của nhân dân, đánh giá cán bộ dựa trên tiêu chí hiệu quả công việc thực tiễn và uy tín của họ đối với nhân dân.

Tóm lại, như lời chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: "bổn phận của người cán bộ cách mạng là suốt đời hết lòng hết sức phục sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Phải cố gắng thực hiện cho kỳ được: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư…thật thà tự phê bình và phê bình. Phải gần gũi nhân dân, học tập nhân dân…bất kỳ làm công việc gì, ở địa vị nào cũng quyết tâm sữa chữa khuyết điểm, phát triển ưu điểm làm tròn nhiệm vụ Đảng và Chính phủ giao cho…" (8) , Vì vậy, nâng cao hiệu quả thực hiệu công việc cho đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay không chỉ để đáp ứng cho những đòi hỏi trong thời kỳ đổi mới, mà còn là tiền đề quan trọng và cần kíp để hình thành nên những con người mới Xã hội chủ nghĩa mai sau./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành trung ương khoá VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997, tr.66.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.172-173.
3. Học viện hành chính quốc gia, Tạp chí Quản lý Nhà nước số 139, tháng 8 năm 2007, tr.139.
4. Đỗ Minh Cương, Quy hoạch cán bộ lãnh đạo quản lý, Nxb Chính trị quốc gia, 2009, tr 215.
5. Hồ Chí Minh, Toàn Tập, Sđd, tr. 521.
6. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996.
7, 8. Phương Thuý, Hồ Chí Minh Người là ngọn đuốc sáng mãi trong lòng nhân dân Việt Nam, Nxb Lao Động, Thành phố Hồ Chí Minh 2008, tr. 189, tr. 162.
                           
Đinh Đức Hiền