Đối với một tổ chức hội, đại hội nhiệm kỳ hoặc đại hội bất thường có ý nghĩa quan trọng. Khác với đại hội lần đầu, đại hội nhiệm kỳ hoặc đại hội bất thường giúp hội nhìn lại chặng đường của nhiệm kỳ đã qua và định hướng hoạt động của chặng đường sắp tới, là thời điểm để lựa chọn cán bộ lãnh đạo hội và đưa những chính sách mới phát triển hội. Tuy nhiên hiện nay việc chuẩn bị tổ chức đại hội của một số tổ chức hội vẫn còn nhiều lúng túng, thực hiện chưa đúng theo quy định. Nguyên nhân là do một số hội tổ chức đại hội nhiệm kỳ lần đầu tiên; do sự thay đổi của các văn bản quy phạm pháp luật quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội; một số trường hợp khác là do hội chưa chú trọng đến công tác chuẩn bị đại hội. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức hội trong công tác chuẩn bị đại hội, Sở Nội vụ hướng dẫn một số điểm cần chú ý dưới hình thức hỏi – đáp. Mong rằng những nội dung này sẽ là cẩm nang cần thiết để hỗ trợ cho hoạt động của các tổ chức hội trong thời gian tới.

1. Hỏi: Hội chúng tôi muốn tìm hiểu cơ sở pháp lý để chuẩn bị tổ chức đại hội nhiệm kỳ, đại hội bất thường thì cần tìm hiểu ở những văn bản nào?

Trả lời: Những quy định về việc tổ chức đại hội nhiệm kỳ của hội được thể hiện trong các văn bản sau:

- Điều 20, Điều 21, Điều 22, Chương IV Nghị định số 45/2010/NĐ-CP ngày 21 tháng 4 năm 2010 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội;

- Điều 15, Chương IV Quyết định số 14/2011/QĐ-UBND ngày 19 tháng 5 năm 2011 của UBND thành phố ban hành Quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý nhà nước đối với các tổ chức hội trên địa bàn thành phố Đà Nẵng;

- Điều lệ của hội.

2. Hỏi: Nhiệm kỳ đại hội của hội là bao nhiêu năm?

Trả lời: Nhiệm kỳ đại hội của hội do điều lệ hội quy định song không được quá 05 (năm) năm kể từ ngày kết thúc đại hội nhiệm kỳ trước.

3. Hỏi: Khi tổ chức đại hội nhiệm kỳ, đại hội bất thường, hội chúng tôi có cần xin phép cơ quan có thẩm quyền việc tổ chức đại hội không?

Trả lời: Trước khi tổ chức đại hội nhiệm kỳ, hội phải báo cáo bằng văn bản cho cơ quan có thẩm quyền trước 30 ngày. Hội chỉ được tổ chức đại hội nhiệm kỳ, đại hội bất thường sau khi có ý kiến bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

4. Hỏi: Hội chúng tôi cần chuẩn bị những loại giấy tờ gì để báo cáo xin tổ chức đại hội nhiệm kỳ hoặc đại hội bất thường?

Trả lời: Hội cần chuẩn bị những giấy tờ sau để báo cáo việc tổ chức đại hội:

5. Hỏi: Hội chúng tôi được quyền quyết định những nội dung gì trong đại hội?

Trả lời: Những nội dung chính quyết định trong đại hội của hội là:

a) Tổng kết đánh giá kết quả nhiệm kỳ trước và phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ sau của hội;

b) Bầu ban lãnh đạo, ban kiểm tra;

c) Đổi tên, sửa đổi, bổ sung điều lệ (nếu có);

d) Gia nhập liên hiệp các hội cùng lĩnh vực hoạt động;

đ) Chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, giải thể hội;

e) Tài chính hội;

g) Các vấn đề khác theo quy định của điều lệ hội.

6. Hỏi: Hội chúng tôi có cần báo cáo kết quả đại hội cho cơ quan có thẩm quyền không?

Trả lời: Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày đại hội, ban lãnh đạo hội phải báo cáo kết quả đại hội đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định. Nội dung báo cáo gồm:

a) Điều lệ và trích biên bản thông qua điều lệ (nếu có sửa đổi, bổ sung điều lệ);

b) Biên bản bầu ban lãnh đạo, ban kiểm tra kèm theo danh sách trích ngang;

c) Lý lịch người đứng đầu hội, nếu người đứng đầu hội là nhân sự thuộc diện có cơ quan hoặc cấp quản lý thì kèm theo bản sao văn bản của cơ quan có thẩm quyền theo phân cấp quản lý, về việc đồng ý việc tham gia lãnh đạo hội (trường hợp hội chưa báo cáo trong văn bản xin tổ chức đại hội);

d) Chương trình hoạt động của hội;

đ)  Nghị quyết đại hội.

7. Hỏi: Sau khi đại hội kết thúc, hội chúng tôi có thể báo cáo cơ quan có thẩm quyền xin công nhận Ban chấp hành lãnh đạo hội không?

Trả lời: Theo quy định tại Khoản 4, Điều 16, Quyết định số 14/2011/QĐ-UBND thì người đứng đầu hội, các cơ quan lãnh đạo hội và các chức danh lãnh đạo hội được hội bầu ra theo quy định của điều lệ hội và quy định của pháp luật là đủ điều kiện để hoạt động, kể cả trường hợp là cán bộ, công chức, viên chức do cơ quan có thẩm quyền của Đảng, Nhà nước luân chuyển, điều động, biệt phái, phân công, giới thiệu tham gia ứng cử, bầu cử vào hội. Cơ quan có thẩm quyền  không thực hiện việc công nhận chức danh đối với người đứng đầu hội, các cơ quan lãnh đạo hội và các chức danh lãnh đạo hội.

8. Hỏi: Trường hợp do nhiều nguyên nhân hội chúng tôi đã hết nhiệm kỳ mà chưa tổ chức đại hội thì bị phạt gì không?

Trả lời: Trong thời gian 12 tháng kể từ ngày hết nhiệm kỳ đại hội, nếu hội không tiến hành đại hội, thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền có văn bản yêu cầu hội tổ chức đại hội. Trong thời gian 06 tháng kể từ khi nhận được văn bản yêu cầu tổ chức đại hội mà lãnh đạo hội không tổ chức đại hội thì các cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp sau:

- Tổ chức họp ban lãnh đạo hội để đình chỉ việc điều hành của người đứng đầu hội và cử thành viên trong ban lãnh đạo hội thực hiện công việc tổ chức đại hội cho đến khi hội tổ chức đại hội và bầu ra được ban lãnh đạo mới;

- Tổ chức họp ban lãnh đạo hội cử ra ban trù bị chuẩn bị tổ chức đại hội;

Trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày hội đã bị áp dụng các biện pháp trên hội phải tổ chức đại hội và báo cáo cơ quan cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp hội không thực hiện thì cơ quan có thẩm quyền quản lý báo cáo cơ quan có thẩm quyền ra quyết định giải thể hội.

Trên đây là một số điểm cần chú ý đối với các hội chuẩn bị tổ chức đại hội nhiệm kỳ. Để tổ chức đại hội thành công thì ngoài những yếu tố như sự đồng lòng, nhất trí của tập thể lãnh đạo và hội viên; sự ủng hộ của các cá nhân, tổ chức có vai trò là nhà tài trợ thì việc chuẩn bị tốt những nội dung liên quan đến quản lý nhà nước về hội có vai trò rất quan trọng, giúp đại hội của hội vừa hợp lòng người, vừa tuân theo pháp luật./.

Bùi Thu Linh