Một số vướng mắc, bất cập về thể chế trong công tác cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập
Cập nhật lúc: 16:52 - 29/07/2019 Lượt xem: 76

    Từ năm 2016, thành phố Đà Nẵng đã hoàn thành cổ phần hóa 04 doanh nghiệp nhà nước; hiện nay đang triển khai cổ phần hóa 04 đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL). Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và ĐVSNCL là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước nhằm đẩy mạnh phân cấp thị trường cho khu vực ngoài công lập. Việc chuyển đổi thành công ty cổ phần đã giúp các doanh nghiệp sau cổ phần hóa chủ động trong việc lập, xây dựng kế hoạch chiến lược sản xuất kinh doanh hàng năm và dài hạn; ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm của người lao động trực tiếp và người quản lý gián tiếp được nâng cao; hiệu quản sản xuất kinh doanh tăng lên. Tuy nhiên, qua thực tế tại thành phố Đà Nẵng cho thấy bên cạnh đó vẫn còn một số vướng mắc, bất cập về thể chế trong công tác cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.

 

    Thứ nhất là về quản lý và sử dụng tiền thu từ cổ phần hóa. Theo quy định về tiền thu từ chuyển đổi doanh nghiệp và ĐVSNCL thành công ty cổ phần, đơn vị được sử dụng để thanh toán chi phí chuyển đổi và chi phí giải quyết chính sách lao động dôi dư theo chế độ nhà nước quy định; phần còn lại sau khi trừ đi các khoản chi nêu trên được nộp về Quỹ hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp (doanh nghiệp và ĐVSNCL thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương).

 

    Tuy nhiên, Điều 37 Luật Ngân sách nhà nước quy định các khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100% có khoản thu hồi vốn của ngân sách địa phương đầu tư tại các tổ chức kinh tế và thu từ bán tài sản nhà nước. Thực tế các doanh nghiệp nhà nước và ĐVSNCL thuộc UBND tỉnh, thành phố được đầu tư từ ngân sách địa phương, khi cổ phần hóa số tiền thu được từ chuyển đổi (sau khi trừ chi phí) nộp về Quỹ Hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp là chưa phù hợp.

 

    Thứ hai là về trình tự, thủ tục cổ phần hóa ĐVSNCL. Hiện nay các văn bản quy định về cổ phần hóa ĐVSNCL chưa được hoàn thiện, chưa tương thích với loại hình và các quy định về quản lý ĐVSNCL, dẫn đến khó khăn cho đơn vị, địa phương trong quá trình cổ phần hóa, chẳng hạn việc quy định tỷ lệ phần vốn nhà nước nắm giữ, xử lý số dư của các quỹ tại ĐVSNCL, xác định giá trị tài sản cố định.... Điều này khiến quá trình triển khai xác định giá trị ĐVSNCL, xây dựng phương án cổ phần hóa đôi lúc địa phương phải xin ý kiến các bộ, ngành Trung ương trong quá trình thực hiện, làm kéo dài thời gian cổ phần hóa.

 

    Điển hình như trường hợp cổ phần hóa Công ty Công viên – Cây xanh Đà Nẵng; do các văn bản hiện hành quy định khác nhau về tỷ lệ nhà nước nắm giữ phần vốn tại doanh nghiệp thuộc loại hình này nên thành phố Đà Nẵng phải chờ các Bộ, ngành rà soát, báo cáo Chính phủ sửa đổi, hoàn chỉnh quy định rồi mới tiếp tục triển khai cổ phần hóa.

 

    Thứ ba, việc quản lý, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đô thị không tính vào giá trị doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp công lập khi cổ phần hóa còn nhiều bất cập.

 

    Doanh nghiệp nhà nước và ĐVSNCL cung cấp dịch vụ công ích được giao quản lý hầu hết tài sản là kết cấu hạ tầng (như: hệ thống điện chiếu sáng công cộng, cây xanh, cầu đường,…), nhưng chưa có hướng dẫn việc chuyển giao quản lý tài sản này khi doanh nghiệp và ĐVSNCL chuyển thành công ty cổ phần, dẫn đến lúng túng trong việc rà soát, phân loại tài sản thời điểm xác định giá trị, cũng như trong tham mưu đề xuất việc quản lý, sử dụng tài sản sau cổ phần hóa.

 

    Ngoài tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đô thị đã được Chính phủ quy định giao Sở Giao thông Vận tải quản lý (Nghị định 33/2019/NĐ-CP ngày 23/04/2019 của Chính phủ quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ) thì cơ sở pháp lý và thực tiễn quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đô thị không có sự đồng bộ, thống nhất giữa các lĩnh vực như cây xanh, thoát nước, cầu đường, quản lý chất thải rắn thông thường tại đô thị. Các văn bản quy phạm pháp luật trên các lĩnh vực này chưa được sửa đổi theo tinh thần Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 nên chưa quy định rõ ràng việc tiếp nhận quản lý tài sản kết cấu hạ tầng của sở chuyên ngành.

 

    Ngoài ra, việc giao cho các sở chuyên ngành quản lý tài sản kết cấu hạ tầng sau cổ phần hóa cũng khiến khối lượng công việc của cơ quan hành chính liên quan đến quản lý tài sản, giải quyết thủ tục hành chính, kiểm tra, giám sát tăng lên đáng kế. Trong tình hình tinh giản biên chế, địa phương không được bổ sung biên chế cho nhiệm vụ tăng thêm thì đây là bài toán nan giải của các địa phương thực hiện cổ phần hóa.

 

    Thứ tư, hiện nay công tác quản lý việc cung cấp dịch vụ công ích sau khi cổ phần hóa doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp công lập chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng chất lượng dịch vụ công ích chưa đảm bảo.

 

    Về trách nhiệm của địa phương, theo quy định tại Khoản 2 Điều 26 Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên thì UBND cấp tỉnh có trách nhiệm: a) Ban hành, sửa đổi, bổ sung danh mục sản phẩm, dịch vụ công ích, thuộc phạm vi quản lý của địa phương cho phù hợp với tình hình thực tế trong từng thời kỳ; b) Ban hành, sửa đổi, bổ sung định mức kinh tế - kỹ thuật, định mức chi phí (nếu có) áp dụng đối với sản phẩm, dịch vụ công làm cơ sở ban hành đơn giá, giá sản phẩm, dịch vụ công; tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, dịch vụ công; cơ chế giám sát, đánh giá, kiểm định chất lượng và quy chế kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm, dịch vụ công, thuộc phạm vi quản lý của địa phương; c) Ban hành đơn giá, giá sản phẩm, dịch vụ công; mức trợ giá sản phẩm, dịch vụ công ích, thuộc phạm vi quản lý của địa phương theo quy định của pháp luật về giá và quy định của các pháp luật khác có liên quan.

 

    Tuy nhiên, tại một số địa phương trong đó có Đà Nẵng hiện một số lĩnh vực công ích vẫn chưa có đầy đủ các văn bản quy định theo yêu cầu của Nghị định số 32/2019/NĐ-CP nên công tác giám sát cung cấp dịch vụ công ích của doanh nghiệp chưa đủ sâu sát, chặt chẽ.

 

    Những hạn chế và tồn tại hiện nay trong công tác cổ phần hóa và cung cấp dịch vụ công ích sau cổ phần hóa một phần là do sự chưa hoàn thiện của hệ thống pháp lý. Do đó, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương rất cần thiết sớm hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến cổ phần hóa, quản lý tài sản kết cấu hạ tầng dùng chung và quản lý việc cung cấp dịch vụ công ích.

 

    Về phía cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương, để nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công ích trong thời gian tới thì các sở chuyên ngành quản lý đô thị cần chủ động tham mưu cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật, hoàn thiện các quy định làm cơ sở tổ chức khai thác, vận hành, sử dụng hiệu quả tài sản kết cấu hạ tầng đô thị phục vụ cung cấp dịch vụ công ích; hoàn thiện quy định để thực hiện đặt hàng, đấu thầu cung cấp dịch vụ công ích theo quy định tại Nghị định số 32/2019/NĐ-CP.

 

Bùi Thu Linh

         
Tin cùng chuyên mục




Thống kê truy cập Thống kê truy cập

4 1 5 7 6 0 3 5
Hôm nay: 1.400
Hôm qua: 4.498
Tuần này: 12.070
Tháng này: 76.482
Tổng cộng: 41.576.035