Biên chế sự nghiệp và thực hiện tự chủ trong đơn vị sự nghiệp công lập Đà Nẵng: 20 năm nhìn lại và hướng đi sắp tới
Cập nhật lúc: 11:05 - 29/08/2019 Lượt xem: 181

    Năm 1997, thành phố Đà Nẵng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.  05 năm sau đó, Đà Nẵng được công nhận là đô thị loại I, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 16/10/2003 về xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế - xã hội của đô thị mới trung tâm Miền Trung – Tây Nguyên đòi hỏi nhu cầu cung cấp dịch vụ sự nghiệp công ngày càng tăng về quy mô và chất lượng. Tuy nhiên, từ năm 2015 đến nay, trước xu hướng đẩy mạnh phân cấp thị trường, chuyển dần việc cung cấp các dịch vụ công ích nhà nước không nhất thiết thực hiện cho khu vực ngoài nhà nước thì việc đổi mới mạnh mẽ khối đơn vị sự nghiệp công lập tại thành phố Đà Nẵng đã góp phần giảm số lượng biên chế sự nghiệp và đẩy mạnh tự chủ, giảm chi ngân sách của thành phố.

 

    Tình hình sử dụng biên chế và thực hiện tự chủ trong đơn vị sự nghiệp công lập sau 20 năm

 

    Năm 1997, thành phố Đà Nẵng được giao 9.463 biên chế sự nghiệp.

 

    Biên chế sự nghiệp của thành phố bắt đầu tăng rõ rệt từ sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 33-NQ/TW năm 2003. Trong vòng 14 năm giai đoạn 2003-2017, để đáp ứng nhu cầu cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cho đô thị phát triển rất mạnh mẽ, biên chế sự nghiệp của thành phố Đà Nẵng tăng gần gấp đôi.

 

    Biểu 1. Biên chế sự nghiệp được giao của thành phố Đà Nẵng giai đoạn 1997-2021; cơ cấu biên chế được giao và hợp đồng từ nguồn tự chủ năm 1997 và 2019

    Tuy nhiên, thực hiện chủ trương tinh giản biên chế trong giai đoạn 2015-2021, thành phố Đà Nẵng đã có các giải pháp giảm 10% biên chế sự nghiệp theo yêu cầu của Trung ương. Tổng số chỉ tiêu số lượng người làm việc phải tinh giản của thành phố Đà Nẵng đến năm 2021 là 1.974 chỉ tiêu. Do tập trung chỉ đạo, hướng dẫn đẩy mạnh thực hiện cơ chế tự chủ, cơ chế đặt hàng và thực hiện thu hồi theo lộ trình tinh giản biên chế nên đến năm 2019 số lượng người làm việc tại các đơn vị đã giảm 1.857 người so với năm 2015, đạt 94% chỉ tiêu tinh giản đến năm 2021. Tại thời điểm năm 2019, thành phố Đà Nẵng có 19.896 người làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có 17.486 chỉ tiêu người làm việc và 2.410 lao động các đơn vị tự hợp đồng từ nguồn tự chủ.

 

    Cơ cấu người làm việc từ nguồn tự chủ của khối sự nghiệp đã tăng từ chỉ 2% năm 1997 lên 12% năm 2019, đóng góp đáng kể vào việc giảm chi ngân sách cho hoạt động sự nghiệp.

 

    Theo số liệu thống kê của Sở Tài chính thành phố thì năm 2017 ngân sách nhà nước giảm chi thường xuyên cho các đơn vị sự nghiệp do chuyển sang loại hình tự đảm bảo chi thường xuyên số tiền 194.874 triệu đồng so với năm 2016. Trong năm 2018, số giảm chi ngân sách cho đơn vị sự nghiệp so với sự toán đầu năm là 46.525 triệu đồng; trong năm 2019, đến hết ngày 31 tháng 7 năm 2019 là 917 triệu đồng.

 

    Về cơ cấu lĩnh vực, biên chế khối giáo dục vẫn luôn chiếm tỉ trọng rất lớn trong tổng biên chế sự nghiệp. Tỉ lệ biên chế khối giáo dục năm 1997 là 73% tổng biên chế thì đến năm 2019 tăng lên 76%. Khối y tế có sự thay đổi vượt bậc khi giảm tỉ lệ biên chế giao từ 20% năm 1997 xuống còn 8% năm 2019, cho thấy nỗ lực đẩy mạnh tự chủ của ngành y tế trong suốt 20 năm qua là rất đáng ghi nhận.

 

    Biểu 2. Cơ cấu biên chế sự nghiệp được giao theo lĩnh vực của thành phố Đà Nẵng năm 1997 và 2019

 

    Hướng đổi mới sắp tới đối với khối sự nghiệp công lập

 

    Để tiếp tục đổi mới việc sử dụng biên chế và thực hiện cơ chế tự chủ trong đơn vị sự nghiệp công lập thì cần thiết có sự tham gia của cơ quan hoạch định chính sách ở Trung ương và cơ quan thực thi ở địa phương.

 

    Về phía cơ quan Trung ương, cần xây dựng hành lang pháp lý đầy đủ về tổ chức, hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập mà theo Quyết định số 695/QĐ-TTg ngày 21/5/2015 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ thì các bộ, ngành hoàn thành trong năm 2015. Tuy nhiên, đến nay các Nghị định của Chính phủ, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản hướng dẫn của các Bộ, ngành ban hành chưa kịp thời, chưa đầy đủ dẫn đến thiếu cơ sở pháp lý. Điều này khiến các địa phương lúng túng trong ban hành các quy định thực hiện Nghị định số 16/2015/NĐ-CP và đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị quyết số 19-NQ/TW. Do đó, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương rất cần thiết đẩy nhanh tiến độ ban hành các văn bản, làm cơ sở tổ chức thực hiện tại đơn vị sự nghiệp công lập.

 

    Về lâu dài, cần Chính phủ cần có giải pháp triển khai chủ trương của Nghị quyết số 19-NQ/TW "ngân sách nhà nước chuyển từ hỗ trợ cho các đơn vị sự nghiệp công lập sang hỗ trợ trực tiếp cho đối tượng người nghèo, đối tượng chính sách khi sử dụng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu". Việc thực hiện phương thức này sẽ đáp ứng nhu cầu của đúng đối tượng, giảm thất thoát ngân sách, đầu tư dàn trải, cào bằng, qua đó giảm chi ngân sách trực tiếp cho biên chế sự nghiệp. Đối với thành phố Đà Nẵng, có 03 giải pháp chính sau đây:

 

    Thứ nhất, cần tiếp tục thực hiện sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, giảm biên chế sự nghiệp. Sau gần 02 năm thực hiện Đề án Sắp xếp, đổi mới tổ chức và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND thành phố Đà Nẵng quản lý giai đoạn 2018-2021, tính đến tháng 8/2019, thành phố Đà Nẵng đã sắp xếp 57 đơn vị sự nghiệp công lập, giảm 32 đơn vị sự nghiệp công lập (ngoài 49 đơn vị sắp xếp theo dự kiến, thành phố sắp xếp thêm 8 đơn vị khác). Thông qua tinh gọn bộ máy, đơn vị sự nghiệp giảm bộ phận hỗ trợ, phục vụ, tăng cường nhân lực chuyên môn, qua đó giảm biên chế. Việc sắp xếp trong thời gian tới cần chú trọng vào những đơn vị đủ điều kiện chuyển sang mô hình công ty cổ phần hoặc những đơn vị có loại hình dịch vụ giảm dần theo nhu cầu của xã hội, có chức năng, nhiệm vụ tương đồng.

 

    Thứ hai là đẩy mạnh thực hiện cơ chế tự chủ trong đơn vị sự nghiệp công lập để giảm biên chế và chi ngân sách cho khối sự nghiệp. Việc giảm biên chế sự nghiệp cần có giải pháp hợp lý và phù hợp với đặc thù loại hình đơn vị sự nghiệp công lập, không thể cắt giảm cơ học như cách làm của Trung ương hiện nay. Giải pháp hợp lý vẫn là tập trung vào đẩy mạnh tự chủ đối với các đơn vị thuộc khối kinh tế và sự nghiệp khác, thực hiện đặt hàng cung cấp dịch vụ, giảm chi ngân sách trực tiếp cho con người.

 

    Thứ ba, sau gần 15 năm thực hiện chính sách xã hội hóa (kể từ khi thực hiện Nghị quyết số 05/2005/NQ-CP ngày 18/4/2005 của Chính phủ về đẩy mạnh xã hội hoá các hoạt động giáo dục, y tế, văn hoá và thể dục - thể thao), công tác xã hội hóa trên các lĩnh vực của thành phố Đà Nẵng đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, kết quả thực hiện xã hội hóa trên các lĩnh vực chưa thực sự đáp ứng yêu cầu của tình hình mới; việc triển khai các chính sách gặp nhiều bất cập, chưa sát với yêu cầu thực tế; các chính sách ưu đãi dần hết dư địa, thiếu sức cạnh tranh với các địa phương trong khu vực và cả nước. Đẩy mạnh xã hội hóa sẽ góp phần thúc đẩy khu vực tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ công, giảm sự đầu tư từ ngân sách nhà nước, thúc đẩy đơn vị sự nghiệp công lập đổi mới hoạt động để đáp ứng yêu cầu thị trường. Do đó, thời gian tới, thành phố cần thiết có các giải pháp thúc đẩy thực hiện chính sách xã hội hóa trên các lĩnh vực để giảm gánh nặng ngân sách đối với chi cho sự nghiệp.

 

    Sau hơn 20 năm, khối sự nghiệp công lập của thành phố Đà Nẵng đã có sự phát triển mạnh mẽ. Trong thời gian tới, để đẩy mạnh đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập thì rất cần hành lang pháp lý đầy đủ với vai trò hoạch định chính sách của Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương. Đối với thành phố Đà Nẵng, cần tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh tự chủ trong đơn vị sự nghiệp công lập và xã hội hóa việc cung ứng dịch vụ sự nghiệp công. Điều quan trọng là nỗ lực, quyết tâm của các cấp, các ngành và chính đơn vị sự nghiệp công lập trong việc đổi mới căn bản tổ chức, hoạt động của chính mình./.

 

 Bùi Thu Linh

         
Tin cùng chuyên mục




Thống kê truy cập Thống kê truy cập

4 1 9 8 4 4 1 0
Hôm nay: 5.153
Hôm qua: 17.792
Tuần này: 62.474
Tháng này: 96.472
Tổng cộng: 41.984.410